De grote ontdekkingsreis

Na vele jaren dromen en plannen kwam het er in 2003 eindelijk van: een reis naar China, het enige land ter wereld waar stoomtractie nog in grote getale gebruikt wordt in de dagelijkse dienst. Deze reis maakte ik met de Duitser Bernd Seiler die een reisbureau met de naam Farrail uitbaat.



Tijdens deze reis ging de aandacht voor een groot stuk uit naar spoorlijnen in de woestijn. Zo bezochten we de spoorlijnen Daba-Guyaozi en Wuhai-Jilantai waar we QJ's in typische zandwoestijnen konden fotograferen. Een volgende spoorlijn was de fantastische spoorlijn van Zhungeer naar Xiyingzi, toen al bedreigd door een nakende elektrificatie. Hierna reisden we terug naar Peking voor een bezoek aan de verboden stad, het spoorwegmuseum en het smalspoorlijntje te Dahuichang. Ten slotte gingen we uiteraard naar de wereldberoemde JingPeng-pas op de 945km lange JiTong-spoorlijn.


Daba - Guyaozi

Terwijl uw webmaster nog druk aan 't bekomen was van de jetlag na de lange vlucht van Europa naar Azië werd onze eerste reisbestemming bereikt: de woestijnlijn Daba - Guyaozi. Op deze spoorlijn deden nog enkele QJ's dienst. Voor het drukke verkeer moest je niet naar deze spoorlijn komen. Voor een stoomtrein die dwars door de woestijn reed, was is dit echter the place to be. Alle foto's werden gemaakt op 11 april 2003.
Moet er nog zand zijn? Terwijl een oplaaiende zandstorm het zicht enigszins belemmert sleurt QJ1465 een zeer lange goederentrein van Daba naar Guyaozi. Geef toe: dit is niet direct het beeld van China zoals u het zou verwachten...
Direct na binnenkomst te Guyaozi wordt de QJ1465 gedriehoekt en wordt hij naast een soortgenoot gestald om te worden gesmeerd. Voor uw webmaster was dit de eerste gelegenheid om eens rustig deze gigantische stomers van bijna 30 meter lang te bewonderen. Het spreekt voor zich: hij was direct verkocht.
Plots zagen we een eind verderop de QJ7036 aanstalten maken om met enkele kolenwagens voor een van de kolenwasserijen te vertrekken. Met een snelle sprint kon uw webmaster als enige van de groep nog snel deze scène fotograferen. Dit was mooi meegenomen want veel actie hadden we die dag nog niet gezien...

Wuhai-Jilantai

Omdat de schoenen van uw webmaster nog niet helemaal vol zand zaten, werd nog een tweede woestijnlijn bezocht. Dit was de lijn Wuhai - Jilantai. Deze spoorlijn was de laatste plaats waar de Chinese spoorwegen nog officieel gebruik maakten van stoomlocomotieven. We waren nog net op tijd want nauwelijks twee maanden later was het hier over en uit met de stoomloc's, hetgeen dus meteen het einde inluidde voor stoomtractie bij de staatsspoorwegen CNR.

° 12/04/03
Op twaalf april begon onze dag met een achtervolging van de dagelijkse gemengde goederen- en personentrein die "stipt" om halfacht vertrekt. Na een tiental keren te hebben gefloten voor het vertrek was het rond twintig voor acht dan toch zo ver. De QJ6909 heeft uiteraard totaal geen moeite met deze korte trein. Na 60 km door de woestijn te hebben gereden zal de trein aankomen te Benjing waar een lange sleep kolenwagens aangehaakt wordt. Dit typeerde het verkeer op deze lijn: je kon ongeveer voorspellen hoe laat de trein vertrok, maar wanneer hij zou aankomen?
In de namiddag was er wat tijd om Jilantai wat verder te verkennen. Het betreft hier een stad midden in de woestijn. Hoewel, woestijn? Eigenlijk ligt Jilantai op de bodem van een uitgedroogde zee, hetgeen dikwijls wordt waargenomen als de wind zout meevoert hetgeen je dan proeft op je tong. Geen wonder dus dat er grote zoutwinningen zijn en er hele treinen mee volgeladen worden zoals hier te zien is.
Ook al het voedsel wordt per trein aangevoerd naar Jilantai. Dit gebeurt dan met interfrigowagens zoals je ze op vele plaatsen in China kan waarnemen. Op deze foto is de JS8014 met een dergelijke trein aan 't rangeren terwijl op de achtergrond achter de trein de QJ7065 wacht op zijn volgende dienst.
Terwijl de QJ7065 genoot van een verdiende middagpauze, zochten enkele oudere Chinese dametjes naar nog bruikbare kolenresten tussen de slakken. Ondanks het gebrek aan geld voor veel mensen in dit immense land zijn de mensen altijd opnieuw zeer hartelijk, zo ook deze vrouwtjes. Geld maakt niet gelukkig zegt u? In China zie je alleszins duidelijk dat men ook met minder heel tevreden kan zijn.
Natuurlijk verdient de QJ7065 best wel wat meer aandacht, zeker als plots blijkt dat het kolen laden met een authentieke stoomkraan gebeurt. Heerlijke spoorwegnostalgie in China anno 2003... Helaas ondertussen dus ook spoorweghistorie.
Als men klaar is met het laden, vertrekt de QJ7065 naar het station om daar een goederentrein naar Wuhai aan te koppelen. De machinist van de stoomkraan mag terug naar huis, de plaatselijke bewoners gaan op zoek naar verloren brokken kolen.
Nadat de goederentrein is aangekoppeld, vertrekt men rond 19u richting Wuhai. Vlak na Jilantai duikt de trein al een woestijnlandschap in, getuige deze foto die op wandelafstand van het station gemaakt werd.
Na het altijd weer even lekkere avondeten had uw webmaster als enige nog genoeg energie om een nachtfoto te gaan nemen van de JS8014 die aan het rangeerstation wachtte op verdere taken. Hierbij duurde het een kwartier om de taxi-chauffeur duidelijk te maken dat uw webmaster graag had dat hij zijn koplichten op de locomotief richtte. Uiteindelijk lukte het toch hetgeen deze foto tot gevolg had.
° 13/04/03
Een dagje later, op 13 april, maakten we een ontspannend treinreisje, althans, zo lijkt het op deze foto. Deze chinezen bekeken me al raar toen ik een foto van dit alledaagse tafereel nam. Ze zouden nog veel raarder kijken een halfuurtje later...
Met deze trein reisden we naar een fotoplek midden in de woestijn. Hier dropte de machinist een aantal mensen van onze groep voor enkele schijnvertrekken waarna we maar liefst 13km door de woestijn moesten stappen tot het volgende station. Meerijden met de trein was er niet meer bij na het maken van deze foto's waardoor slechts enkelen zich aan de foto's gevolgd door de lange woestijnwandeling waagden. U raadt het al: uw webmaster was erbij...
Na de eerste foto konden we nog snel tegen een ruim vijftig meter hoge zandduin opstormen. Volledig buiten adem en zich afvragend hoe geschift hij eigenlijk was drukte uw webmaster af voor deze toch wel bijzondere foto van de QJ6829 met zijn trein midden in de woestijn. En toen reed de trein weg, gevolgd door ons in de wetenschap dat we eigenlijk stapelzot waren...
Geef toe, dit is nu niet bepaald uw idee van het typisch China... Even dacht uw webmaster bij de lange wandeling dat hij een fata morgana zag maar het was echt... Met de nodige omzichtigheid kon hij deze groep kamelen naderen die net na het maken van deze foto wegvluchtten.
Hopend op een spectaculaire goederentrein werd een uur na het arriveren in de bus een heel stuk terug de woestijn ingelopen. Echter... Enkel de losse QJ7065 kwam voorbijgerold. In totaal werd op deze dag 25 km in de woestijn afgelegd voor 3 deftige foto's, waarvan deze foto dan nog van een losse loc...

Zhungeer - Xiyingzi

Deze spoorlijn zal wellicht de laatste echt grote spoorlijn ter wereld blijven die nog met stoomtractie geopend werd. Inderdaad, pas in december 2001 werd ze geopend waarna de QJ's enkele jaren alleenheerser waren over zware kolentransporten. Maar: mooie liedjes duren niet lang want al in september 2003 begon men met de elektrificatie, die werd beëindigd in februari 2005. Zo ver was het gelukkig nog niet in april 2003 toen we deze spoorlijn bezochten.

° 14/04/03
Op 14 april arriveerden we te Haizita, waar het landschap helemaal in overeenstemming is met de majestueuze QJ's die hier zwaar moeten werken om hun lasten tegen de steile hellingen op te sleuren. Op deze foto zien we dan ook de QJ6563 en de QJ6946 zwoegen terwijl de snelheid zichtbaar afneemt. Nog een kilometer en ze zijn bovenaan de helling tijdens hun rit naar Zhungeer...
Een uurtje later rijden de QJ7067 en de QJ6565 met een kolentrein hellingafwaarts naar Xiyingzi. We zien ze hier bij het verlaten van een van de tunnels. Het rode gesteente draagt zeker bij aan de sfeer op de foto. Dit landschap deed fel denken aan foto's van de Grand Canyon in Amerika.
Nog wat later rijden nog twee losse QJ's (QJ7054 en QJ6555) bergafwaarts naar Xiyingzi. Wie vindt de tunnel zichtbaar op de vorige foto? De grove erosie in het landschap is een parel voor het oog...
° 15/04/03
Weer een dagje later, op 15 april 2003, maken we nog een uitstap naar een andere plaats op deze fantastische spoorlijn. Op deze dag blijven we in de buurt van de tweede tunnel, namelijk te Guiban. Pas aangekomen, zien we de QJ1058 en de QJ6613, waarvan net de regulateurs werden gesloten terwijl ze zich nu met een goederentrein richting Xiyingzi laten rollen.
Een halfuurtje later komen de QJ6995 en de QJ6901 met een kolentrein uit de andere richting omhoogebulderd. Hierbij was de trein minutenlang door de tunnel te horen, een groots spektakel dat alleen in China nog beleefd kan worden op deze schaal...
Uitzichten als dit hier zijn uiterst zeldzaam in China. Dit komt door het overal aanwezige stof in de lucht. Op deze foto had uw webmaster echter geluk toen de QJ6563 en de QJ6946 zich met hun kolentrein naar Zhungeer lieten rollen.
En weer kwam er een trein richting Zhungeer. Ditmaal was het weer de beurt aan de QJ6613 en de QJ1058, de we ook al eerder die dag in actie zagen. Niet zichtbaar op de foto zijn enkele hutten opgebouwd uit zand...
Na weer eens onder het zand te zijn bedolven (zelfs op de meest onmogelijke plaatsen kruipt dat zand) werd koers gezet naar het depot van Zhungeer. In dit depot stonden we weer eens onder grote lokale belangstelling. Gelukkig kon ik deze foto van de QJ6759 in onderhoud nemen voor ze ons goed en wel door hadden.
Ter afscheid werd nog speciaal voor ons even de QJ6944 met een nieuwe voorraad kolen beladen. En naar goede Chinese traditie gebeurt dit uiteraard met een authentieke stoomkraan! Jawel, dit kon nog anno 2003... Niets deed vermoeden dat het ruim anderhalf jaar later ook hier over en uit zou zijn met koning stoom...

Dahuichang

Na al het grote geweld keerden we terug naar Beijing waar we na een bezoek aan de verboden stad en het spoorwegmuseum (grote interessante collectie maar in een veel te moderne hal opgesteld) diezelfde dag ook nog het smalspoorlijntje te Dahuichang bezochten. Dit korte dubbelsporige lijntje werd in de namiddag gebruikt om stenen uit een groeve naar het nabijgelegen cementfabriek te brengen. Dagelijks deden er twee locomotiefjes van het type C2 dienst die ongeveer om het kwartier een ritje reden.

° 16/04/03
Bij het naderen van het smalspoorlijntje springt in dit verder zeer grauwe dorp deze poort meteen in het oog. Geef toe: ze mag er best wel wezen! Schitterend toch, die Chinese cultuur...
Charmant in zijn eenvoudigheid, zo kan je dit smalspoorlijntje omschrijven. Landschappelijk ligt dit lijntje niet bepaald perfect maar het drukke verkeer maakt veel goed. Op deze foto zien we loc 03 met een van de eerste treinen van die dag naar de groeve rijden, waar hij zal beladen worden.
Ietsje later komt ook loc 02 met een lege trein naar boven gepuft. Nog even alles geven en dan zal ook dit treintje de groeve bereiken. Deze locjes werden gebouwd te Chrzanow in Polen. Wie bekend is met de Poolse Px48 zal vast enkele gelijkenissen herkennen.
En toen kwam de zon weer eens piepen... Loc 03 passeert hier met een lege trein de enige overweg op het lijntje. Hoewel er een overwegwachter is, sluit deze de slagbomen enkel als er ook effectief verkeer in aantocht is. Op zich niet eens zo onlogisch gezien het kalme karakter van dit straatje dat niet opkan tegen het hoge aantal passages van de stoomlocjes.
"What goes up, must come down"... Simpele fysica die hier zeker van toepassing is op de treintjes. Na te zijn beladen laat loc 02 zich met zijn vracht naar beneden rollen. Op zich een gemakkelijke klus, ware het niet dat enkel de locomotief beremd is... De overwegwachter mocht zonet in actie komen want er was een vrachtwagen in aantocht.
Na zonet een treintje naar beneden te hebben gebracht, wordt loc 03 gesmeerd door het aanwezige personeel. Op de achtergrond is nog net de losinstallatie voor de stenen zichtbaar.
Na de smeerbeurt wordt loc 03 aan de kant gerangeerd. Regelmatig worden er boven aan de groeve goed hoorbaar ladingen dynamiet tot ontploffing gebracht om nieuwe stenen los te krijgen. In die periodes is er geen treinverkeer en mogen de machinisten en stokers van de beide locjes even uitrusten.
Aan de andere kant van de cementfabriek wordt de afgewerkte cement per trein afgevoerd. Tot midden 2003 werd hier de SY0253 voor gebruikt. Zoals duidelijk te zien op deze foto was het einde ook op 16 april al nabij voor deze locomotief...

De JiTong-spoorlijn

Waar deze spoorlijn met zijn 950km lengte als indrukwekkend bestempeld kan worden en het monopolie van de QJ's tot 2000 als opmerkelijk beschouwd kan worden, is dit niet eens de grootste troef van deze spoorlijn. Pal in het midden ligt namelijk de wereldberoemde JingPeng-pas. Deze pas overtreft ieders stoutste verwachtingen: in een gebied van zo'n 30km doorsnede werd in 1994 een spoorlijn geopend waar QJ's tot aanvang 2005 hun weg zochten tussen de tunnels en bergen door, dit met hellingen tot 12 promille. Een bezoek aan deze spoorlijn was dan ook een must voor de echte stoomliefhebber.

° 17/04/03
Toen we te Reshuï, aan de voet van de JingPeng-pas arriveerden, hadden we eigenlijk al een tijdje deze trein gevolgd. Toch begon hier pas het echte werk toen de QJ6981 en QJ6638 met hun zware last aan de beklimming begonnen. De eerste keer dat je dit spektakel ziet vergeet je nooit meer...
° 18/04/03
Een dagje later begonnen we met een fotosessie aan hét hoogtepunt van de JingPeng-pas, namelijk de beroemde gebogen brug te Shimingzi. Vanop deze heuvel zie je de trein eerst links passeren op level 1, verwijdert hij zich tot ver op de achtergrond (een brug over de straat is nog net zichtbaar) waarna de trein op level 2 weer nadert om dan onderandere via deze brug een bocht van 270° te maken tot op level 3. De QJ7009 en de QJ7041 hebben het er zwaar mee, maar hun constante ritme toont aan dat ze de JingPeng-pas toch de baas kunnen.
Door de beperkte snelheid is het niet zo moeilijk de treinen meermaals te fotograferen. Zo zien we dezelfde trein dan ook terwijl hij door het station van Shangdian rijdt. De machinisten en stokers kunnen terecht tevreden zijn: ze hebben het weer eens gehaald! Vanaf hier kunnen ze zich praktisch volledig naar beneden laten rollen tot in Daban.
Eindelijk brak de zon eens serieus door toen de QJ6630 en de QJ6981 het station van JingPeng verlieten met een trein naar Haoluku. Alle treinen maken te JingPeng een stop om water te nemen, de locomotieven te smeren en de kolen in de tender naar voren te duwen. Dit is zeker geen overbodige luxe voor deze trein die net de JingPeng-pas overwonnen heeft.
° 19/04/03
Een dagje later was het tijd voor een frisse ochtendwandeling. De beloofde bergopwaartse trein liet echter twee uur op zich wachten en om de koude wat te vergeten (hetgeen niet echt lukte gezien de verschrikkelijke wind) hielden we ons maar wat bezig met treinen die bergaf reden. Een van die treinen werd gefotografeerd ter hoogte van Reshuï op level 1 aan de oostzijde. De sterren van dienst zijn de QJ6638 en de QJ6230.
Na twee ellendige uren wachten in de bijtende koude was het dan toch eindelijk zo ver en kwamen de QJ6905 en de QJ7112 omhooggekropen. Na ze een uur lang te hebben zien kronkelen in de verte werd eindelijk uw fotograaf van dienst gepasseerd. Blij om de foto, maar vooral blij dat hij warmere oorden kon opzoeken verliet uw webmaster zijn standpunt.
Aangezien het weer er niet echt op verbeterde en uw webmaster wilde bekomen van de koude besloot hij zich op te warmen aan de "stoof". Na enige onderhandelingen bleek het mogelijk mee te rijden op de QJ7007 die samen met de QJ7143 (eerste positie) van JingPeng naar Daban reed. Onderweg liet de stoker zien dat hij duidelijk geen moeite had met het beklimmen van de JingPeng-pas, hetgeen niet verwonderlijk was want het waren losse loc's. Uw webmaster had daarna het genoegen een tijdje zelf deze loc te besturen...
° 20/04/03
De laatste dag op JingPeng konden we genieten van een zonnetje dat goed haar best deed. Langzaamaan werd het eens tijd voor wat experimentjes dus zo maakte uw webmaster een foto van deze doorkijk te Biligou terwijl de plaatselijke veestapel naar de stalen ros op wielen keek. De trekpaarden van dienst waren de QJ6882 en de QJ7040 met een goederentrein naar Daban.
Iets later volgde nog een tweede goederentrein die weer eens werd gefotografeerd aan de brug te Shimingzi. De QJ6878 en de QJ7007 passeren met relatief weinig moeite dit fantastische viaduct dat in 2003 nog geen 10 jaar oud was.
Aan alle mooie sprookjes komt een eind, dus zo ook aan ons bezoek aan de JingPeng-pas. Bij onze rit naar Daban zagen we plots in de verte nog een tegemoet komende goederentrein dus die moesten we natuurlijk nog even op de gevoelige plaat vastleggen. We zien de QJ6828 en de QJ7002 met een goederentrein naar Haoluku voorbijstomen in de buurt van Liudigou op level 3 aan de oostkant van de JingPeng-pas.
Na de busrit naar Daban en een heerlijke maaltijd gingen we met enkele die hards nog op nachtbezoek naar het depot in deze stad. Hier werden we opgewacht door een zwerm JiTong-werknemers die ons alles wat los en vast zat aan de QJ's wilden verkopen. Onze bedoeling was echter foto's te nemen hetgeen gelukkig ook nog lukte. Op deze foto wachten de QJ6878 en een onbekende soortgenoot op hun volgende inzet. Bij de QJ6878 schieten de vonken mee uit de schoorsteen. De lichtbundel rechts in beeld is afkomstig van een derde QJ.
Omdat het zo mooi is, nog een tweede beeld van de QJ6878 te Daban temidden van enkele soortgenoten. Deze loc's zijn met hun bijna dertig meter lengte toch echt een lust voor het oog, zowel overdag als 's nachts.
En er was nog meer moois te zien in dit schitterende depot der giganten, waar meer dan 50 QJ's gehuisvest zijn. Een aantal QJ's dragen sierschilden met communistische leuzen. Een van deze loc's is de QJ6301. Hoewel we overdag jammergenoeg deze loc niet actie zagen, liet hij zich 's nachts wel gewillig fotograferen. Vergelijk deze QJ eens met andere QJ's en u vraagt zich direct af waarom zoiets niet bij ons kan...
Een overzichtsfoto waarmee de nachtelijke stoomromantiek te Daban nog eens zichtbaar wordt. De impact die deze loc's op je maken is onbeschrijflijk. Ieder type stoomloc heeft wel zijn charme maar een eerste kennismaking met de reeks QJ (QianJin oftewel vooruitgang) is toch een ervaring die je je leven lang meedraagt.
° 21/04/03
Nauwelijks 4 uur na het maken van de vorige foto's mochten we alweer opstaan voor de laatste dag stoomgeweld. Hoewel dat nog niet merkbaar was aan de foto's, rijden er wel degelijk reizigerstreinen over de JiTong-lijn. Ter hoogte van de JingPeng-pas rijden deze echter in het donker dus pas een stuk verderop kan je ze in het licht fotograferen. Dit is bijvoorbeeld het geval te PingDingMiao (jawel!) waar net na een kruising met een goederentrein de QJ6751 zijn weg van Haoluku naar Daban kan vervolgen.
De zojuist gefotografeerde trein reed op het moment van de opname nog over het gehele traject (de volle 950km) met stoom. Uiteraard wordt er hierbij onderweg meermaals van locomotief gewisseld, zoals hier zonet te Daban is gebeurd. Terwijl op de achtergrond een andere QJ druk rangeert, vertrekt de QJ7010 met zijn reizigerstrein naar Chabuga en Tongliao.
We hebben deze trein achtervolgd tot Lingdong waar ook weer een redelijk heuvelachtig landschap doorkruist wordt. We zien dus nogmaals de QJ7010 op een steenworp voorbij Lingdong met de laatste echt lange reizigerstrein ter wereld die nog met stoom gereden wordt. Het jaar is 2003...
Na de reizigerstrein was het haasten geblazen want in het station van Lingdong stond een goederentrein vertrekkensklaar om naar Daban te rijden. Hét motief rond Lingdong is deze pagode die zich bijzonder goed leent voor een foto met een stoomloc op de achtergrond. Na wat te hebben genoten van het sublieme uitzicht kon uw webmaster dan ook de QJ6984 met deze pagode vereeuwigen bij het vertrek naar Daban.
Op de terugweg naar Daban werd ook deze trein natuurlijk achtervolgd waarbij dit motief te Gulumanhan met de overwegwoning en de heuvel op de achtergrond niet mis was. De QJ6984 kan de trein best op zijn eentje aan op dit stuk van de JiTong-lijn dat veel vlakker ligt dan de JingPeng-pas.
Deze eerste China-reportage wordt in stijl afgesloten met een bezoek aan het depot van Daban. In dit depot worden zo'n 50 van de 80 QJ's van de JiTong-lijn onderhouden. Hierbij blijven de locomotieven meestal gewoon onder stoom zodat ze zo snel mogelijk terug ingezet kunnen worden. Op deze foto krijgt de QJ7112 een interne wasbeurt. Enkele minuten na het maken van deze foto's kwam heel deze loods blank te staan toen de leidingen geopend werd en het wassende water met grote hoeveelheden de werkvloer opstroomde.
In een naburige loods gebeurde groter onderhoud aan de QJ6882, de QJ6825 en de QJ6851 die wel gewoon koud stonden. Het is echt wel een machtig zicht om drie van deze krachtpatsers in deze loods te zien staan die duidelijk maar net groot genoeg is.
Als allerlaatste foto wordt nog een overzicht gegeven van het gigantische depot te Daban. Met 2 stoomkranen, de nodige waterkolommen en natuurlijk het immer vriendelijke onderhoudspersoneel worden hier de QJ's bevoorraad voor nieuwe avonturen op de JiTong-lijn en natuurlijk de magistrale JingPeng-pas. Met een krop in de kel werd afscheid genomen van dit overweldigende stoomparadijs met slechts één gedachte: wanneer kom ik terug?
Index