Per tram door Le Pays Noir

Al meerdere keren holden collega-fotograaf Hans Valkenaers en uw webmaster achter de feiten aan als het om een speciale rit op het tramnet van Charleroi ging. Begin 2017 zag Hans een ritaankondiging in een vroeg stadium op het internet circuleren, waarna we geen moment twijfelden en ons zo snel mogelijk inschreven. Zo konden we op 25 maart 2017 genieten van een sublieme rit van de ASVi (Association pour la Sauvegarde du Vicinal) waarbij het volledige tramnet van Charleroi werd bereden.

Minder dan 2 maanden na het maken van de foto's in deze reportage, was een deel hiervan al historisch te noemen, want nabij Anderlues begonnen in mei 2017 grote werkzaamheden waarbij het allerlaatste authentieke stukje NMVB-tramspoor in België zou worden gemoderniseerd. We wisten dat deze werkzaamheden spoedig zouden aanvatten dus dat we hier nog enkele foto's konden maken voor het te laat was, maakte deze rit sowieso al tot een succes. De grootste verrassing kwam echter in de namiddag, toen we het berijdbare deel van de tramlijn (eigenlijk een prémetrolijn) naar Châtelet bezochten. Deze lijn is nooit in haar totaliteit afgewerkt, maar is in 1986 wel functioneel opgeleverd tussen de stations van Waterloo en Centenaire. De lijn werd enkele jaren geleden volledig vrijgekapt en wordt sindsdien heel af en toe tijdens speciale tramevenementen bereden. Zo ook tijdens de rit, wat toch wel de kers op de al fantastische taart was.

Uw webmaster heeft al sinds lange tijd een voorliefde voor de regio rond Charleroi. In deze regio kan je mits wat oog voor de juiste motieven een fantastische fotografische reis in de tijd maken. Dankzij de fantastische hulp van de ASVi mochten we zelf grotendeels kiezen waar we onze fotostops wilden organiseren, waardoor we met een schitterende buit aan historisch verantwoorde opnames naar huis konden. Het zonnige weer kregen we er op de koop toe bij! Genoeg geschreven, hoog tijd voor de foto's nu...

's Morgens aan het depot wordt de SM9148 gebruikt om de bijwagen SM9309 naar een ander spoor te rangeren. Tijdens deze rangering passeert deze knappe samenstelling langs het dienstgebouw van de vroegere NMVB en dat schreeuwt natuurlijk om een eerste opname.
We zijn vertrokken... Na een korte rit naar Anderlues Monument wordt van front gewisseld, waarna koers wordt gezet naar Charleroi. In het centrum van Anderlues is er gelukkig tijd voor een fotostop op het enkelsporige traject dat enkele maanden later al gemoderniseerd zou worden. Tijdloze charme van de "vicinal"...
In Fontaine-l'Évêque volgt de tramlijn de N90 van Mons naar Charleroi. Ook deze typisch Belgische driebaansweg (ze bestaan nog!) vormt natuurlijk een schitterend motief om de SM9148 te fotograferen tijdens haar rit van Anderlues naar Charleroi.
In het station "Beaux Arts" wordt gepauzeerd naast motorwagen 310 met bijwagen 12 van de vroegere "Société de Tramways de Charleroi". Sneu: de als monument opgestelde motorwagen en bijwagen werden volledig gerestaureerd op deze plek neergezet. De tand des tijds en een maatschappij met steeds minder respect voor andermans zaken eisen duidelijk hun tol...
Rond de middag keren we terug naar Anderlues en hierbij wordt ook de oude fabriek van Cockerill-Sambre gepasseerd. Een beetje tegen de verwachtingen in kan op deze plek een fotostop worden ingelast en zo kunnen we de SM9148 fotograferen net voorbij de halte van Marchienne-au-Pont Providence.
Het grootste stuk van de lijn tussen Charleroi en Anderlues is al omgevormd tot een prémetro-lijn, waar ook met de museumtram snelheden tot 80km/u (!!) gehaald worden. Hierbij wordt de snelheid van de tram overigens gemeten met een app op de smartphone, bij gebrek aan een normale snelheidsregistratie aan boord van de trams. Voorbij Petria rijdt de tram weer "gewoon" op het vroegere net van de buurtspoorwegen en dus wordt daar natuurlijk gepauzeerd voor een authentiek ogende opname.
Een dik uur later bevinden we ons op dezelfde plek, maar dan in de andere richting. Ondertussen heeft de SM9148 ook de bijwagen SM9309 aangehaakt en wordt opnieuw koers gezet naar Charleroi. Rechts is nog net een deel van de terril du Calvaire zichtbaar, een van de vele stille getuigen uit het steenkoolverleden dat deze regio ooit haar faam (en bijnaam) bezorgde.
De instructeur van de TEC die onze rit begeleidt, heeft duidelijk ook oog voor mooie fotomotieven want hij laat de historische tram stoppen in deze bocht met verkanting. Dat blijkt geen foute keuze, met de tram schuin in de bocht hangend en een boom in bloei op de achtergrond.
Ondertussen bevinden we ons op de spooklijn tussen Waterloo en Centenaire. Typisch België zullen we maar denken, als je er bij stilstaat hoeveel geld hier is verspild door de wafelijzerpolitiek. Naar verluidt is de aanleg van deze tramlijn gebeurd met geld ter compensatie van investeringen in de haven van Zeebrugge. Zelfs 20 jaar na datum is er nog altijd sprake om de lijn alsnog in dienst te stellen. Het laat zich raden dat hiervoor opnieuw grote investeringen dienen te gebeuren...
Wat later wordt ook de werkplaats van Jumet bezocht. Niet iedereen stapt uit en zo kan deze foto gemaakt worden van enkele reizigers in de tram. Enkel de moderne deuren van de werkplaats en de TEC-livrei van de tram op de achtergrond verraden dat het niet om een foto uit de jaren '80 gaat.
Tijd om terug naar Anderlues te rijden. Toch is er nog tijd voor enkele fotostops in een schitterend avondlicht, zoals aan de Notre-Dame de Miséricorde in Monceau-sur-Sambre, vlak voorbij een van de bruggen over de Sambre.
Een fotostop die uw webmaster al vanaf de middag in gedachten had, was aan dit weiland vlakbij het depot van Anderlues. De zon zou hier goed zitten voor de tweede terugrit naar Anderlues en gelukkig was de reisleiding akkoord om ook hier nog even te pauzeren. Het hoeft wellicht niet meer gezegd: uw webmaster is enorm tevreden van deze opname. Het was sowieso al een sublieme dag, maar in een dergelijke omgeving en in schitterende lichtomstandigheden een historische tram fotograferen, is een fotomogelijkheid om U tegen te zeggen.
In het depot van Anderlues moet nog wat worden gerangeerd, als plots blijkt dat een van de vrijwilligers van de ASVi met zijn Renault R4 naar Anderlues is gekomen. Gelukkig ziet hij het zitten om even langs de SM9148 te poseren, net voor het moment dat deze gaat genieten van een welverdiende rust na haar rit van vandaag. Een dikke merci aan de vrijwilligers van de ASVi voor het geduld bij wéér een vraag voor een fotostop! Dit was echt een sublieme fotorit!
Index