Spoorwegnostalgie

Stoomveteranen in Sandaoling

Op een paar jaar tijd is het in China érg snel bergaf gegaan met de inzet van stoomlocomotieven. Terwijl uw webmaster ooit op één dag twee stoomlocaties kon bezoeken, liggen de weinige overgebleven locaties nu meer dan een dagreis uit elkaar. Nu is dat laatste natuurlijk ook weer niet zo verwonderlijk in een onmetelijk groot land als China.

De meest spectaculaire bestemming die anno 2014 nog overbleef, was het kolenmijnnetwerk in Sandaoling. Uw webmaster was hier al eens eerder geweest: zie Reis van uitersten voor uw webmasters eerste bezoek aan deze bijzondere plek. Tegenover dat bezoek is er wel een en ander veranderd: de aan- en afvoer van de erg zware kolentrein naar/van de nationale spoorwegen gebeurt niet meer met stoomtractie en ook de treinen naar het slakkenstort zijn naar de geschiedenisboeken verwezen. Toch droeg deze locatie anno 2014 de titel van "meest stomende plek op Aarde" en bleef er ook tijdens dit tweede bezoek van uw webmaster dus nog genoeg interessants over om er zes dagen duchtig op los te fotograferen.

Deze reis werd afgelegd met de Nederlandse collega-hobbyist Ameling Algra en de Chinese verloofde van uw webmaster. Terwijl we overdag allemaal op onze manier van Sandaoling genoten, was het 's avonds een gezellig samenzijn in het restaurant. Dat we daarbij ook nog enkele oude bekenden konden ontmoeten, maakte dit bezoek aan Sandaoling helemaal tot een groot succes. Geweldig om ook aan de andere kant van de wereld oude kennissen te ontmoeten :)

Omdat het sporencomplex in Sandaoling behoorlijk complex is, wordt dit kaartje aan deze reportage toegevoegd. Op die manier kan u de locaties wat beter situeren en u dus een beter beeld vormen op welke plek uw webmaster zich bij een bepaalde opname bevindt.

Na een vlotte vlucht van Beijing naar Hami, nemen we op 24 december 2014 de taxi naar het centrum, om daar een bus naar Sandaoling te nemen. Voor het busstation vinden we enkele marktkramers, zoals deze Oeigoerse verkoper van noten. Tijd om de camera boven te halen en een eerste sfeerbeeldje vast te leggen :)

Enkele uren later bevinden we ons in Sandaoling, meer bepaald in Erjing (= kolenmijn 2), waar we de JS8089 met een beladen kolentrein naar Nanzhan (= zuidstation) zien vertrekken. Het eerste deel van dit traject ligt in een grote boog, waardoor de trein vanop afstand terug voorbij lijkt te rijden. Duidelijk te zien is dat we ons in woestijngebied bevinden. De overblijfselen van een oud mijngebouwtje komen dan handig van pas om toch een extraatje aan een verder "saaie" foto toe te voegen.

U zal uw webmaster op zijn woord moeten geloven dat het hier om de JS8167 gaat die met haar beladen kolentrein optrekt aan de wasserij te Xuanmeichang. Deze plek is erg bekend bij fotografen voor tegenlichtopnames in de late namiddag. Bij het zien van deze foto begrijpt u vast waarom.

Het is druk aan de wasserij: nadat de JS8167 naar een zijspoor werd geleid, arriveert links de JS6209 met een volgende beladen kolentrein. De linkertrein is beladen met betere kolen, die na het wassen verder over het nationale spoorwegnet zullen worden getransporteerd. De rechtse kolentrein is beladen met fijne kolen die worden gelost, waarna ze weer op vrachtwagens worden beladen voor locaal gebruik.

De zon gaat onder terwijl de JS8190 weer met een volgende kolentrein arriveert aan de wasserij. Het is niet de enige werkende stoomlocomotief op deze foto: rechts duwt de JS6209 een lege kolentrein naar de openluchtmijn, links achter de bomen is een ander zusje aan het werk met een beladen kolentrein naar Xuanmeixian.

25 december 2014... Geen witte kerst in Sandaoling. Meer zelfs: het werk gaat ook vandaag gewoon door (wat natuurlijk ook niet verwonderlijk is, aangezien hier vooral Moslims wonen). Misschien maar goed, want zo kan uw webmaster lustig verder fotograferen. We vliegen er meteen stevig in met dit silhouet van het front van de JS8081, die even mag uitrusten tijdens de ploegwissel in Dongbolizhan.

De JS8173 is zonet aangekomen met de reizigerstrein (!) uit Xikeng. Met deze goederenwagens worden de spoorlieden vervoerd bij ploegwissel. Ruim een half jaar voor het tweede bezoek van uw webmaster aan Sandaoling werden de resttreinen vanuit Xibolizhan naar de stortheuvels afgeschaft. Hierdoor nemen er slechts enkele spoorlieden nog trouw deze reizigerstrein. Een jaar later zou men beslissen om enkel een locomotief de mijn in te sturen als "reizigerstrein", waarbij de spoorlieden dan in de cabine zouden plaatsnemen.

Tijdens de ploegwissel wordt ook het drijfwerk van de JS8081 gesmeerd, een klus die enkele keren per dag moet worden uitgevoerd op een stoomlocomotief in dienst. Door de laagstaande zon licht het drijfwerk goudkleurig op, dit biedt een leuke opname die uw webmaster natuurlijk niet laat liggen :)

Tijd om even wat informatie te gaan verzamelen. Of is het eerder om even op te warmen bij de buitentemperatuur van -15°C? Hoe dan ook smeekt dit bezoek aan de stationschef van Dongbolizhan om een foto als hij aan de telefoon hangt om de volgende trein aan te kondigen.

Toevallig vertelt iemand ons dat in de werkplaats te Jichangzhan de laatste werkzaamheden worden afgerond, voordat deze dicht gaat voor enkele weken verlof rond Nieuwjaar. We besluiten dus om er vandaag een bezoek aan te brengen in de hoop dat we nog wat actie beleven. Dit blijkt geen foute keuze! Men is druk aan het werk met 2 stoomkranen, waarbij het personeel erg geïnteresseerd is om ons een rondleiding te geven. Je voelt je ver teruggaan in de tijd, als je zo"n stoere stoomkraan langs binnen hoort sissen en ratelen.

Zo ziet de bediening van een stoomkraan er uit. Zou u de kraan op de juiste manier kunnen bedienen? Uw webmaster niet, dus houdt zich maar bezig met het fotograferen van de knappe binneninrichting ervan.

Achter de giek van de kraan bevindt zich een ruimte waar het personeel zich kan omkleden en even op adem kan komen. Ook hier is het sfeer ten top, zeker als de thee wordt bovengehaald en de straffe verhalen bovengehaald worden.

Een halfuurtje later komt er actie in de zaak als de stoomkraan (met nummer 64) een scheparm van een veel modernere kolenschepper mag verplaatsen. Vergelijk zeker eens de gestalte van de Chinese arbeider met de afmetingen van deze scheparm. Indrukwekkend!

Wat verderop wordt dezelfde arm weer gelost met de grote stoomkraan, terwijl ook een kleinere stoomkraan in actie komt. Erg knap, dit samenspel van twee puffende stoomkranen in actie. Eventjes vergeet uw webmaster dat er ook nog stoomtreinen rondrijden :) Deze stoomkranen zijn dan ook echte pareltjes, liefhebbers die ze ooit in actie hebben gehoord, weten vast waarom. Door de erg kleine zuigers ratelen ze erg snel, wat hen een erg herkenbaar geluid geeft.

Bij de kleine stoomkraan moet de asbak worden gekuist, voordat ze voor enkele weken zal worden afgesteld. Hiervoor moet ze schuin worden opgesteld, zodat de assen op de grond en niet op de begeleiderswagen vallen. Het ballet van dansende stoomkranen gaat op die manier nog even verder.

Omdat het personeel van de stoomkranen ons zegt dat ze nog wel even bezig zijn voordat ze de kranen zullen afstellen, besluiten we om even in de werkplaats zelf te kijken welke stoomlocomotieven er momenteel gerepareerd worden. Dit is toch wel een koude douche voor uw webmaster: terwijl er tijdens zijn vorige bezoek (eind 2009) nog zo"n 10 locomotieven in reparatie waren, werd er nu slechts aan 2 locomotieven gewerkt. De JS8366 ligt volledig uit elkaar voor een grote revisie en vormt zo toch nog een mooi fotomotief. Op de banner wordt trouwens verwezen naar een werkongeval op 20 juni laatstleden, waarbij er extra op aangedrongen wordt om zich dus aan de veiligheidsregels te houden.

Het frame en de ketel van de JS8366 zijn van elkaar gescheiden tijdens de revisie. Vandaag wordt er echter niet aan de locomotief gewerkt, want bijna alle arbeiders zijn al op verlof gestuurd voor de komende weken. De revisie van deze stomer zal zo nog wat langer duren, maar in tegenstelling tot de gouden dagen rond Sandaoling is er duidelijk een overcapaciteit aan stoomlocomotieven. Veel werk gebeurt nu immers met vrachtwagens. De vooruitgang zeker?

De wielen van de JS8366 wachten om te worden afgedraaid aan de wielendraaibank. Op de voorgrond zien we trouwens een wiel van de tender, dat qua grootte niet veel moet onderdoen voor de drijfwielen van de locomotief.

De arbeiders van de stoomkraan hadden ons zonet al verwittigd: er zou een stoomlocomotief komen helpen om de stoomkranen na de laatste werkzaamheden af te stellen in de werkplaats. Hoewel een bewaker komt zeggen dat we nu wel lang genoeg de tijd hebben gehad om onze foto"s te maken, kunnen we hem gelukkig overtuigen om deze foto nog te mogen maken. Uw webmaster is dan ook erg tevreden met deze foto van de JS8173 met maar liefst twee stoomkranen en enkele begeleidingswagens. Zeker het feit dat de locomotief al rijdt terwijl de giek van de grote stoomkraan nog omhoog staat, zie je lang niet alle dagen.

Na ons erg succesvol bezoek aan de werkplaats besluiten we dat het hoog tijd is om de openluchtmijn te bezoeken. Hier duikt al snel de JS8167 op met een beladen kolentrein van Xikeng naar Xuanmeichang. De locomotief moet erg hard werken op het 3 kilometer lange traject dat continu bergop gaat. Logisch natuurlijk, aangezien de trein een openluchtmijn moet verlaten.

Een halfuurtje later is het opnieuw zover als de JS6209 op de mijn verlaat met vers gedolven kolen. Ook deze trein rijdt van de laadinstallatie in Xikeng naar de wasserij in Xuanmeichang. Het licht is echt fantastisch tijdens het maken van deze opname. Begrijpt u bij het zien van deze foto"s waarom hobbyisten wel eens naar de "Grand Canyon" verwijzen bij het bezoeken van deze bijzondere plek?

Er is maar weinig tijd om een nieuw fotostandpunt op te zoeken, want nauwelijks 15 minuten later duikt de JS8190 al op met een beladen kolentrein naar Xuanmeichang. Let zeker ook even op het bord met de snelheidsbeperking voor bergaf rijdende treinen.

We blijven aan de openluchtmijn tot de zon ondergaat. De machinist van de JS8167 heeft het juiste moment gekozen om met een trein van Xikeng naar Xuanmeicheng te rijden, want ze passeert uw webmaster net rond zonsondergang, waardoor de stoffige lucht boven de openluchtmijn helemaal oranje kleurt. Op de achtergrond ziet u overigens de laadinstallatie van Xikeng.

Na deze spectaculaire dag spreken we af met een Oeigoerse arbeider uit de mijn die uw webmaster tijdens zijn vorig verblijf hier had leren kennen. Samen bezoeken we een restaurantje waar men de befaamde "Xingyang barbecue" heeft. Dit zal de gemiddelde westerling niet veel zeggen, maar in China is dit echt een begrip. Het vlees wordt buiten gebakken bij -5°C, waarbij dit sfeerbeeldje gemaakt kan worden.

Erg typisch aan deze specialiteit is dat het vlees erg hard gepekeld en gekruid wordt. Het wordt daarna gegaard in deze stoofpot, waarna het dus nog gegrild wordt op de barbecue. Zeker eens proberen, "als u toevallig toch in de buurt bent" ;-)

Doordat heel China in dezelfde tijdszone ligt, wordt het in Sandaoling pas erg laat licht in de winter: vanaf halfnegen ongeveer. Op het einde van december valt dit mooi samen met de ploegwissel "s morgens, waarbij alle locomotieven van de openluchtmijn in Dongbolizhan verzamelen en tegelijkterijd de locomotieven van de ondergrondse mijnen in Nanzhan verzamelen. In Dongbolizhan heb je echter een pak meer fotografeermogelijkheden dan in Nanzhan. Zo zien we op 26 december 2014 de 4 kolentreinen voor de openluchtmijn, met van links naar rechts de JS6209, JS8081, JS8190 en JS8167 als trekkrachten.

Terwijl het smeren van de JS6209 en de JS8081 rustig verder gaat, is de JS8190 al naar Xikeng in de openluchtmijn vertrokken om de eerste lading steenkool op te halen. De JS8167 vertrekt nu ook, maar in de andere richting, om verderop op een doodlopend spoor de leidingen te "spuien", een proces waarbij onder hoge druk achtergebleven rotzooi uit de stoomleidingen wordt geblazen.

Twee keer per week rijdt een motorwagen met een goederenwagen met waterreservoir de openluchtmijn in om de arbeiders van drinkbaar water te voorzien. We zien deze samenstelling aan de uitrit van Donbolizhan bij het passeren van een kleine overweg die vanuit de overwegwoning rechts bediend wordt.

Vlak na de motorwagen vertrekt er ook een JS met een lege kolentrein van Dongbolizhan naar Xikeng. De trein wordt hierbij opgedrukt, waarbij een rangeerder in de voorste wagen vanuit een remmershuisje met een mechanisch sein de machinist laat weten dat het spoor voor hem veilig is.

We wandelen nu rustig de openluchtmijn in, om te genieten van de bijna onophoudelijke stoet aan kolentreinen. De eerste trein van Xikeng naar Xuanmeichang wordt gesleept door de JS6209. Wie zien hem hier in de grote bocht voor de inrit van Kengkouzhan, het station dat de mijntoegang beveiligt.

Eerder uitzonderlijk toont uw webmaster nog een tweede foto van deze trein. Het is dan ook een erg knap zicht om de JS6209 hard te zien werken bij zijn klim uit de openluchtmijn. Het dubbelspoor is trouwens geen luxe: vaak kruist een volle kolentrein enkele lege kolentreinen in de andere richting, ook al is het traject maar 3km lang.

Na een telefoontje naar Nanzhan lijkt het erop dat er een zware trein vertrekkensklaar staat voor de mijn te Erjing. Dit blijkt niet het geval, maar nu we hier toch zijn, profiteren we er maar van om enkele foto"s van de rangerende stomers te maken. Vanuit dit station worden er tijdens ons bezoek immers 5 JS"en ingezet. Hiervan rangeren er meerdere locomotieven tegelijkertijd in dit station, waar er bijna continu met lege en volle kolenwagens wordt gerangeerd. Bij onze aankomst zien we zo meteen het silhouet van de JS8358 die met een set beladen kolenwagens aan de slag is.

Ook deze JS rangeert druk met een aantal beladen kolenwagens. Uw webmaster blijft u helaas het nummer van de locomotief verschuldigd, aangezien deze JS pas geschilderd is en het nummer er nog niet op aangebracht werd...

Helemaal aan de andere kant van Nanzhan rangeert nog een derde stomer: de JS6204. Deze locomotief moet érg hard haar best doen met deze stam beladen kolenwagens die zopas zijn binnen gekomen uit Erjing. Vindt u de 4 andere stoomlocomotieven die nog in beeld staan op deze foto?

Vanuit Nanzhan kon uw webmaster op gegeven moment een stoompluim zien op een plek waar hij tot nu toe nooit eerder geweest was. Snel werd met de taxi naar daar gereden, om helaas net een vertrekkende lege kolentrein naar de openluchtmijn te missen. Gelukkig weet een van de plaatselijke arbeiders te zeggen dat een uur later er nog een stoomtrein naar hier rijdt en die zal uw webmaster niet missen :) Het blijkt nog uit te komen ook, als een uur later de JS8190 opduikt met een beladen kolentrein van Xikeng naar de losplaats die Jianmeixian blijkt te heten. De stomer mag trouwens hard werken, want het gaat stevig bergop.

U zal uw webmaster op zijn woord moeten geloven dat op dit bord (in het Oeigoers en het Chinees) geschreven staat dat het verboden is zich aan de rijdende wagons vast te klampen, omdat dit tot serieuze ongevallen en de dood kan leiden.

Doordat de treinen naar/van Jianmeixian via een keerwissel de losplaats bereiken, staan de treinen voor het vertrek natuurlijk ook weer schoorsteen voor. Zo zien we de JS8190 bij het vertrek met de neus vooruit en met een mooie rookpluim, zoals het hoort :) Links van de loc is nog net de ommuurde stalling zichtbaar waar zo"n dertig JS"en, een paar SY"s en enkele stoomkranen wachten op de dingen die komen gaan.

Bij het voorbijrijden kijkt uw webmaster de trein nog na, als deze over de keerwissel rijdt. Door de grote stofvorming ontstaat dit speciale lichteffect, wat natuurlijk meteen gefotografeerd wordt. Het valt te betwijfelen of de wisselwachter naast het schuilhuisje er ook de schoonheid van inziet...

Na gisteren het blauwe uur net te hebben gemist, vertrekken we op 27 december 2014 dus toch maar wat vroeger naar Dongbolizhan voor de ploegwissel. In de meest schitterende lichtomstandigheden staan hier de JS6209 met een lege kolentrein en de JS8173 met de personeelstrein naast elkaar. Die personeelstrein bestaat uit twee gesloten goederenwagens met zitbanken in en een remmerswagentje uitgerust met een mechanisch sein (om opdrukbewegingen te loodsen, zie eerder in deze reportage).

Wat verderop staan ook de JS8190 en de JS8167 te genieten van een welverdiende pauze. Het blauwe uur is een begrip voor veel fotografen. Als u deze opname bekijkt, begrijpt u vast waarom. Uw webmaster houdt van speciale lichtomstandigheden en dit moment van de dag is echt een van zijn favorieten.

Na de ploegwissel passeert uw webmaster nog even bij de overweg aan de uitrit van Dongbolizhan. De overwegwachter poseert hierbij fier voor zijn overwegwoning, wat deze stemmige opname oplevert. Overigens verraadt het bord boven de brave man dat hij niet enkel overwegwachter is, maar ook het verkeer in en uit de openluchtmijn controleert. Multitasking in China, het bestaat :)

Opnieuw horen we dat er een zware trein van Nanzhan naar Erjing zal rijden. Deze keer klopt de informatie wel en zijn we nog net op tijd voor de grote show. Dit is de zwaarste stoomactie die op het moment van de opname nog gezien kan worden! Dat de rit tender voor geschiedt, mag de pret voor een keer niet drukken. De JS8358 en de JS8089 (opdruklocomotief) hebben er een stevige kluif aan om met deze nochtans lege kolentrein de lange helling tussen het rangeerstation en "kolenmijn 2" te overwinnen. Rechts is trouwens nog net de cementfabriek zichtbaar die zich naast het station van Nanzhan bevindt.

Aangekomen in Erjing is het tijd voor het betere onderhoudswerk :) De machinist moet zich in alle bochten wringen om aan de smeerpomp van de JS8358 te werken, tot plezier van de stoker als die ziet dat uw webmaster dit fotografeert.

Terwijl de JS8089 mag blijven rangeren in Erjing, wordt de JS8358 naar Nanzhan gestuurd voor een volgende lege kolentrein. Moet het nog gezegd hoe desolaat het landschap hier is?

En daar komt de volgende trein de heuvel opgestormd! Deze keer hangt de JS8053 op kop en is de JS8358 opdruklocomotief. Het woestijnlandschap in deze regio is soms een hindernis, maar bij tegenlicht kan het ook inspireren voor een wat alternatieve foto.

Van deze trein wordt nog een "nachschüss" gemaakt, als de trein aan de inrit van het station stilstaat. Terwijl de JS8053 met een aantal wagens ontkoppeld wordt van de rest van de trein, laat de machinist zijn locomotief spuien. In tegenstelling tot bij veel Europese stoomlocomotieven, gebeurt dit in China altijd naar opzij, wat tot spectaculaire beelden leidt. Ondertussen wacht de bemanning op de JS8358 even af tot ze vooraan de trein klaar zijn.

Dat laatste is ondertussen het geval en nu mag de JS8358 de overblijvende wagens naar de mijn duwen. De wind speelt het spel goed mee, want hoewel dat de trein achteruit rijdt, wordt de stoompluim zo toch tot net achter de schouw geblazen.

De JS8358 blijkt haar trein ineens door te duwen naar Yijing, enkele kilometers verderop. Toch is er in Erjing nog genoeg te doen, want naast de zonet gearriveerde JS8053 (rechts in beeld) is ook de JS8089 hier nog actief. Deze laatste locomotief mag even goed haar best doen om met een aantal zonet beladen kolenwagens vanop een met kolenstof bedekt zijspoor te vertrekken.

Na enkele uren in de buurt van Erjing, hebben we het daar wel gezien en verhuizen we richting Xuanmeixian, omdat er vanuit de verte te zien was dat daar net een kolentrein werd gelost. We zien de JS8167 hier bij het vertrek vanop de laadplaats richting de keerwissel, van waaruit het transport weer opgeduwd zal worden tot Xikeng. Rechts achteraan in beeld rangeert nog een andere JS met een beladen kolentrein aan de wasserij te Xuanmeichang.

Bijna traditiegetrouw starten we ook op 28 december 2014 in Dongbolizhan. Eenzaam en alleen staat de JS8173 met de personeelstrein aan het kleine perron. Nog even wachten op het groene sein (en uiteraard op het op veilig komen van het mechanische seintje op de begeleiderswagen) en de trein kan opgeduwd worden richting Xikeng.

Woops, zo eenzaam was de JS8173 toch niet, want wat verder staan ook de JS8167, de JS8190 en de JS8081 met lege kolentreinen. Samen met de JS8173 (rechts in beeld) vormen ze zo een schitterende line-up van stomers in de actieve dienst. Weer kondigt zich een schitterende dag aan in de openluchtmijn van Sandaoling...

Nadat de personeelstrein fris uitgeslapen personeel naar Xikeng heeft gebracht, mag het moe gewerkte personeel mee terug naar Dongbolizhan. We zien de JS8173 met deze personeelstrein aan het kleine overweggetje aan de inrit van Dongbolizhan. Op de achtergrond is het traject van Kengkouzhan naar Xuanmeichang zichtbaar langs waar de beladen en lege kolentreinen tussen Xikeng en de wasserij pendelen.

De aandachtige lezers hebben misschien gemerkt dat er bij de line-up twee foto"s hoger één locomotief ontbrak, de JS6209. De bemanning van deze locomotief heeft pech, want terwijl de collega"s hun werk al konden afronden, moest deze ploeg nog een extra slag naar de wasserij maken. De trein is nu leeg van Xuanmeichang naar Kengkouzhan gereden om van daaruit naar Dongbolizhan te rijden.

We verhuizen naar de wasserij in Xuanmeichang, waar in schitterende lichtomstandigheden deze silhouetopname gemaakt kan worden. Je zou wel gek zijn om alleen treinen te fotograferen in een industrieel complex als Sandaoling...

Helaas komt de boel in Nanzhan maar moeilijk op gang. Als er dan na lang wachten eindelijk wat actie komt, is dit ook nog eens aan de verkeerde kant van het station (lees: net niet die kant waar uw webmaster staat). Dan maar een sfeeropname met veel tegenlicht. Het is weer eens wat anders.

Uiteindelijk moet uw webmaster zich tevreden stellen met de JS6204, die even tot aan de plaatselijke cementfabriek gereden komt, zodat het personeel een grote houten plaat op de bufferbalk kan laden. Niet helemaal de actie die uw webmaster verwacht had, maar het levert toch een contrastrijke foto op.

Ondertussen is het geduld van uw webmaster op. In Nanzhan is er duidelijk niet veel te beleven en dus zakt uw webmaster (letterlijk) af naar de openluchtmijn, waar het bijna continu een komen en gaan van stomers is. Al snel duikt dan ook de JS8167 op met een beladen kolentrein van Xikeng naar Xuanmeichang. Laat de volgende stomer maar komen!

Ruim een kwartier later is het de beurt aan de JS6209, die wat verderop langs de dubbelsporige lijn tussen Xikeng en Kengkouzhan wordt gefotografeerd. Al snel is de pech van daarnet in Nanzhan vergeten.

En het feest gaat door! De volgende trein wordt gesleept door de JS8081. Links van de overgebleven sporen zie je nog enkele oude dwarsliggers in het kolengruis liggen. Deze dateren uit de tijd dat er in dit deel van de openluchtmijn nog steenkool gedolven werd en er natuurlijk ook meer toevoersporen lagen.

Slingerend baant de JS8081 zich een weg naar boven. Ondertussen weergalmen door heel de mijn haar gigantische cilinderslagen. Een stoomlocomotief kan je maar naar waarde schatten als je haar in zware omstandigheden aan het werk hebt gehoord. Nu dit soort plaatsen op Aarde bijna op één hand te tellen zijn, is er natuurlijk die cruciale vraag: "hoe lang nog?"...

Onder schitterende lichtomstandigheden zien we de JS8167 alweer een volgende keer met een beladen kolentrein de klim van Xikeng naar Xuanmeichang maken. De vier kolentreinen pendelen continu tussen Xikeng en Xuanmeichang, waarbij ze ongeveer om de twee uur een volledige slag maken. Dat komt gemiddeld dus neer op een trein per halfuur. In de praktijk duurt het soms iets langer, maar passeren ze soms ook sneller na elkaar. Hier kan echt geen enkel museum tegenop...

Ook de JS8190 laat zich graag nog eens fotograferen. Ondertussen is uw webmaster wat verder van de spoorlijn gaan staan, om zo een breder gezichtsveld te bekomen. De niveaus achter de beladen kolenwagens verraden de plekken waar vroeger sporen lagen om de treinen al zigzaggend uit de mijn te laten rijden. Die tijden zijn helaas voorbij, maar de show is er niet minder indrukwekkend op geworden.

Zoals overal in China (en ongetwijfeld ook vroeger bij ons) kom je in de buurt van steenkoolmijnen kolenrapers tegen die een slag willen slaan. Zo ook in de buurt van Kengkouzhan, waar deze man zich gewillig laat fotograferen met zijn buit.

In de late namiddag zakken we af naar Xuanmeichang, waar bij een laagstaande zon met dito lichtomstandigheden de JS8190 een lege trein opduwt van de wasserij naar Xikeng, terwijl de JS6209 op het groene licht wacht om de laatste meters naar de wasserij af te leggen. Op deze plek kruisen de treinen elkaar bijna altijd, zodat het een fluitje van een cent is om hier twee stoomtreinen naast elkaar te fotograferen.

De seingever van de wasserij treuzelt wat bij het omleggen van de wissel, waardoor de zon helemaal aan het ondergaan is als de JS6209 eindelijk in beweging komt. Uw webmaster vindt het al bij al prima dat hij even moest wachten op deze actie, want daardoor passeert de trein net tijdens zonsondergang.

Ook na zonsondergang gaat het werk gewoon door. Enkel voor de ploegwissel om 19u zal de parade aan beladen kolentreinen even pauzeren. In schitterende lichtomstandigheden passeert zo de JS8081 uw webmaster terwijl ze met haar beladen kolentrein de laatste meters aflegt naar de wasserij. Onvoorstelbaar mooi, stoom in Sandaoling...

Na het maken van de vorige foto stapt uw webmaster wildenthousiast de taxi in om terug te rijden naar het hotel. Bij het passeren van de openluchtmijn hoort hij in de verte echter opnieuw een stoomtrein naderen. Snel trekt hij een spurtje over de heuvels met steengruis uit de mijn om aan de rand van de openluchtmijn deze opname nog te kunnen maken. Nog een allerlaatste keer voor vandaag wordt de JS8167 gefotografeerd. Terwijl de frontlantaarn de bocht in de sporen mooi belicht, is enkel de rookpluim van de trein nog goed zichtbaar. Wat een fantastische manier om de dag af te sluiten!

Omdat het zo mooi is en blijft, besluit uw webmaster ook op 29 december 2014 weer te starten in Dongbolizhan. Iedere dag is hier een beetje anders, ook vandaag weer, aangezien de JS8190 om een nog onbekende reden los in de buurt van een dienstgebouwtje staat. Het raadsel zal pas later vandaag worden opgelost...

De personeelstrein uit Xikeng is wat later dan verwacht, waardoor hij in volle ochtendgloren aankomt in Dongbolizhan. Uw webmaster is hier niet rouwig om, want ondanks de -15°C krijgt hij het bijzonder warm bij deze erg knappe passage.

Op de terugweg naar het station ziet hij de JS8081 naderen met een lege kolentrein uit Xuanmeichang. Deze trein is dus erg laat voor de ploegwissel, maar het personeel rondt netjes de dienst af zoals het hoort en spuit dus de leidingen voordat ze de locomotief achterlaten voor de volgende ploeg. "Stoom"-trein zegt u?

In Nanzhan zijn we net op tijd / net te laat voor het vertrek van een lege kolentrein naar Erjing. We wilden eigenlijk naar een ander punt langs de lijn rijden, maar zagen daar enkele Japanners staan en het leek ons niet bepaald sympathiek om enkele honderden meters voor de trein uit aan te komen rijden. Daarom werd gekozen voor een alternatieve locatie om de JS8089 en een ongekend gebleven zusje (als opdruklocomotief) met deze trein te fotograferen. Achteraf is uw webmaster niet eens ontevreden met deze foto in zijaanzicht, die erg hard de nadruk legt op het desolate landschap rond Sandaoling.

Een plek die we tot nog toe niet bezocht hadden, is de laadinstallatie in Xikeng. In recente verslagen van andere bezoekers werd immers vaak vermeld dat fotografen hier niet welkom zijn. We besloten eens een kijkje te gaan nemen met de taxi en aan de bewaker aan de poort te vragen wat er wel en niet mocht. Zolang we op een afstand van de laders bleven, was er geen probleem en dus beslisten we vanaf hier rustig naar Kengkouzhan te wandelen en onderweg de passerende stoomtreinen te fotograferen. Zo kunnen we meteen de JS8081 met een beladen kolentrein naar Xuanmeichang fotograferen bij het verlaten van de laadinstallatie. Door de massa"s kolenstof op de sporen heeft de stomer er de grootste moeite mee om haar trein in beweging te krijgen. Op 30 minuten schiet ze nauwelijks 500m op... Op het juiste ogenblik op de juiste plek zijn noemt men zoiets!

Het is niet bepaald moeilijk om de traag rijdende JS8081 te voet bij te houden. Aan het inritsein van Ba"erzhan (station 82) moet er sowieso gestopt worden na het moeizame vertrek. De andere treinen kunnen immers niet blijven wachten: er moet nog een lege trein via een ander spoor naar de laadinstallatie en ondertussen is er ook al een beladen kolentrein onderweg die met bulldozers werd beladen op een zijspoor te Xikeng. Deze spoorlegger vindt het niet erg: door al dat passerende verkeer kan hij genieten van een verplichte pauze.

Wat later is het zo ver en kan de JS8081 voor de tweede keer haar trein in beweging brengen. Deze keer gaat het wat vlotter: het gaat nog wel bergop, maar de locomotief moet niet meer vechten tegen de massa"s stof aan de laadinstallatie. Met krachtige cilinderslagen passeert de stomer dan ook de spoorleggers die zo dadelijk weer aan de slag kunnen. Achter de kolentrein zie je overigens nog de rookpluim van een stomer die zonet met een lege trein naar Xikeng is gepasseerd.

De voorman gebiedt zijn ploeg om na het passeren van de trein snel terug aan het werk te gaan. De pers is er en we willen toch niet het beeld scheppen dat we niks doen zeker? Schitterend om te zien hoe het onderhoud aan het spoor hier nog volledig met de hand gebeurt.

Weer schuiven we enkele honderden meters op, tot aan het stationsgebouw (nu ja...) van Ba"erzhan. Terwijl de JS8167 met een beladen kolentrein van Xikeng naar Xuanmeichang vertrekt, mag de JS6209 nog even uitrusten vooraleer ze met haar beladen kolentrein naar Jianmeixian rijdt. Let ook zeker even op het sein links met haar houten seinpaal. Spoorwegnostalgie ten voeten uit!

Als de JS8167 met haar kolentrein de sectie tussen Ba"erzhan en Kengkouzhan heeft vrijgemaakt, is het de beurt aan de JS6209 om naar Jianmeixian te vertrekken. Ze passeert hierbij de motoren van de spoorleggers enkele foto"s hogerop. Typisch aan de treinen naar Jianmeixian is trouwens dat ze kolen van een lagere kwaliteit vervoeren. Wellicht daarom dat deze treinen niet via de laadinstallatie maar met bulldozers beladen worden?

We worden vandaag wel écht stevig verwend! Na het optrekken van de JS6209 tot in het station, doet de stationschef teken met de rode vlag dat de trein moet stoppen. Verderop blokkeren enkele andere treinen de lijn, dus is het beter dat de JS6209 nog even in Ba"erzhan wacht met haar trein. Bij het vertrek heeft uw webmaster wel echt geluk: terwijl de JS6209 opnieuw vertrekt met haar beladen kolentrein naar Xuanmeixian, kruist deze de JS8173 met een lege kolentrein van Xuanmeichang naar Xikeng.

Omdat we het deel tussen Ba"erzhan en Kengkouzhan de voorbije dagen al uitgebreid gefotografeerd hebben, besluiten we ineens door te wandelen naar Kengkouzhan. Hier worden enkele passerende treinen gefotografeerd, wat geen luxe is, want de machinist sluit de regulateur altijd vlakbij het station (rechts op de heuvel zichtbaar). Bij de eerste trein loopt het mis, de tweede trein (met de JS8173 als trekkracht) levert meer succes op.

We reizen nu door naar Nanzhan, waar ook druk gerangeerd wordt. De "nummerloze" JS (zoals hogerop in deze reportage al vermeld, is de loc pas geschilderd en heeft ze haar nummer nog niet terug gekregen) eist meteen de hoofdrol op bij het vertrek met deze lange sleep lege goederenwagens. Wat blinkt ze mooi in het zonnetje, zo in haar nieuwe kleedje.

Deze morgen zagen we tijdens de ploegwissel in Dongbolizhan al dat de JS8190 werd losgekoppeld van haar kolentrein. Later op de dag bleek dat de JS8173 haar plaats had ingenomen. Terug in Dongbolizhan aangekomen, zien we dat de JS8190 zich hier nog altijd bevindt en dat ze af en toe wat heen en weer rijdt. Al snel wordt duidelijk waarom: enkele machinisten hebben vandaag examen en moeten dus laten zien dat ze de kneepjes van het vak kennen.

Alsof ze in Sandaoling weten dat uw webmaster bijna moet vertrekken, worden nog even alle registers opengetrokken. De JS8167 (rechts in beeld) heeft de grootste moeite om haar lege kolentrein van Xuanmeichang naar Xikeng in beweging te houden op de korte maar steile klim tot Kengkouzhan. Continu slippen de wielen van de locomotief, waardoor de trein net niet stilvalt. Omdat het allemaal zo traag gaat, besluit de seingever van Kengkouzhan om de JS8190 met een lege kolentrein van Jianmeixian naar Xikeng voorrang te geven. Uw webmaster is er niet rouwig om, want zo ontstaat deze leuke opname met 2 werkende stoomlocomotieven op verschillende spoorlijnen.

Doordat de JS8167 geen grip op de zaak krijgt, duurt het een halfuur (!) voor de trein echt weer in beweging geraakt. Hierdoor heeft uw webmaster alle tijd van de wereld om van standpunt te wisselen en een leuk motief te zoeken tussen de ruïnes van het oude Sandaoling. Ja, hier hebben echt ooit mensen gewoond.

Al lang voor deze tweede reis naar Sandaoling had uw webmaster op het internet foto"s gezien die vanuit een grot gemaakt werden. Tijdens een van de wandelingen langs de spoorlijn van Xikeng naar Kengkouzhan kan de grot worden gelokaliseerd: ze ligt blijkbaar achter het terrein van een locale kolenboer. Gelukkig heeft de goede man begrip voor de wensen van uw webmaster en zo kan hij op het einde van zijn laatste dag in Sandaoling dit sfeerbeeld maken van een onbekend gebleven JS met een beladen trein van Xikeng naar Xuanmeichang. Nee, dit is geen photoshop :)

De vorige foto werd zo"n 20m lager gemaakt dan deze allerlaatste foto. Terwijl de zon rustig onder gaat, zoekt een JS zich een weg naar boven met een beladen kolentrein naar Xuanmeichang. Wat een fantastische manier om deze schitterende zesdaagse af te ronden!

Grote stoomkraan in actie in de werkplaats te Jichangzhan, 24 december 2014.

JS6204 slipt tijdens rangering met 40 beladen kolenwagens, Nanzhan, tweede kerstdag 2014.

JS8358 en JS8089 (opdruklocomotief) met lege kolentrein van Nanzhan naar Erjing, 27 december 2014.

JS8167 met beladen kolentrein van Xikeng naar Xuanmeichang, Sandaoling, 29 december 2014.