De Rhodopen tussen winter en lente

De krokusvakantie van 2018 werd door uw webmaster in het erg fraaie Bulgarije doorgebracht. Drie dagen hiervan werden doorgebracht langs de fotogenieke smalspoorlijn van Septemvri naar Dobrinishte. Dit is de enige overgebleven smalspoorlijn in Bulgarije en vormt op zich al een reden om dit sympathieke land te bezoeken. Voor uw webmaster was het niet zijn eerste bezoek aan deze lijn (zie Stomend door de Balkan en Het rode gevaar voor foto's van een vorig bezoek). Ook deze keer kon hij weer erg leuke opnames maken, niet in het minst doordat het snel na aankomst hard begon te sneeuwen.

De eerste twee dagen van zijn bezoek stonden volledig in het teken van regulier treinverkeer. Op de derde dag werd ook de nodige aandacht besteed aan de 609.76 die met een trein voor IGE Bahntouristik van Septemvri naar Velingrad en terug reed. Tussendoor werden ook op die dag enkele foto's van reguliere treinen gemaakt.

Bij het lezen van deze reportage zal de keuze van de titel wel duidelijk worden. Van regen bleef uw webmaster gelukkig gespaard, maar verder ging het weertype toch op en af van zware sneeuwval tot een staalblauwe hemel.

° 13/03/18
We starten dit bezoek tussen de rotsen nabij Marko Nikolov. Hier werd de middagtrein van Septemvri naar Dobrinishte opgewacht. De sleper van dienst is de 77-002-4. Deze locomotief maakte deel uit van een reeks van 10 diesel-hydraulische locomotieven, geleverd in 1988 door de Roemeense treinenbouwer "uzinele 23 August".
De reizigerstreinen zijn zo'n 5 uur onderweg over de 125km lange spoorlijn van Septemvri naar Dobrinishte. Aan een gemiddelde snelheid van 25km/u is het uiteraard niet overdreven lastig om de treinen per auto te achtervolgen. We schuiven op naar de inrit van Tsepina. De lijn voert op dit deel van de lijn door de smalle kloof van de "Chepinska Reka". Vissers langs dit bergriviertje hopen op enkele lekkere forellen, langs het spoor is uw webmaster ook erg opgezet met zijn vangst.
Door de nogal lang uitgevallen stop in het kleine stationnetje (eigenlijk een halte met stationsgebouw) van Tsepina, kan uw webmaster de trein hier nog een tweede keer fotograferen. De machinist kijkt even of ook langs de binnenbocht alle deuren gesloten zijn en vervolgt daarna zijn weg naar Dobrinishte.
Je zou het niet meteen verwachten, maar dit is nog steeds dezelfde trein die gewoon "weer wat verderop" wordt gefotografeerd. Voorbij Velingrad maakt de spoorlijn gebruik van spectaculaire keerlussen om hoogte te winnen. Per auto geraak je niet aan die keerlussen, waardoor uw webmaster verder rijdt naar het hoogste station van de lijn (én ineens ook van Bulgarije): Avramovo. Tegenover de vorige foto in Tsepina bevinden we ons nu ruim 800m hoger! Op deze hoogte mag je al sneller sneeuw verwachten natuurlijk. Het geweldige nieuws is bovendien dat het over de hele afstand tussen Avramovo en Dobrinishte is beginnen te sneeuwen. Dat belooft!
Doordat de trein van de vorige foto's toch wel wat vertraging heeft, wordt beslist om de kruising met de tegentrein te verleggen van Yakoruda naar Avramovo. Uw webmaster aarzelt niet en rijdt meteen de tegentrein tegemoet, om zo nog wat extra foto's te kunnen maken. Langzaamaan begint hij te beseffen in wat voor sprookje hij terecht is gekomen... Toch blijft het opletten, want zelfs de hoofdweg is verraderlijk glad. Het voordeel van sneeuw is dat zowat elke plek langs de lijn plots in een fotopunt verandert. In Smolevo kiest hij eieren voor zijn geld en wacht hij de trein op. Even later verschijnt de 75-005-9 met haar reizigerstrein van Dobrinishte naar Septemvri.
Meteen wordt er richting Avramovo teruggereden. In de buurt van het inrijsein wordt een nieuw fotopunt gekozen en gaat het prijsschieten van dezelfde trein lustig verder. Dit bezoek aan de fraaie Rhodopenlijn had duidelijk niet op een beter moment kunnen vallen!
Na de kruising in Avramovo mag ook de 77-002-4 haar weg vervolgen met de reizigerstrein van Septemvri naar Dobrinishte. In Yakoruda wordt het al wat donkerder tijdens deze kortstondige ontmoeting met een UAZ-452. Deze iconische Russische busjes worden "Bukhanka" genoemd, wat Russisch is voor "brood". Of ze daar nu echt zo hard op lijken, laten we maar in het midden. Hoewel ze om te smullen zijn, zou uw webmaster er niet van eten.
Na het vertrek van de trein vindt deze ontmoeting plaats tussen de UAZ-452 en een UAZ-469. Wie uw webmaster kent, weet dat hij een interesse heeft voor Russische oldtimers, dus voor deze foto wordt de treinachtervolging met plezier heel even gestaakt.
Het wordt nu snel donker, dus wordt er gezocht naar plekken in enkele grotere stations langs de lijn om de trein stilstaand te fotograferen. Hierdoor is er in Bansko tijd om rustig een foto te maken van de overblijfselen van stoomlocomotief 504.76 en motorwagen "Ganz" 82.01 in de buurt van het vroegere depot. Die laatste motorwagen zou een jaar later naar het depot van Septemvri worden overgebracht met het oog op een restauratie. Het is daar echter weer stil rond geworden nadien. Oh ja, de foto van de gewone reizigerstrein in dit station viel uiteindelijk toch wat tegen en wordt hier dus niet getoond...
In Dobrinishte bevindt zich het eindpunt van de lijn. De trein moet nog terug richting Septemvri en dus loopt de 77-002-4 redelijk vlot om. Moet het gezegd dat uw webmaster best wel enthousiast is over deze foto gemaakt tijdens de rangeerbeweging? Let trouwens zeker ook even op de rangeerder achter de locomotief die het wissel vrij probeert te maken.
Na het omlopen is er natuurlijk even tijd voor enkele foto's van de gereedstaande trein naar Septemvri. Wat is uw webmaster blij dat hij net nu aan het fotograferen is aan de Rhodopenlijn: iedere foto krijgt bijna vanzelf een hoog "kerstkaartgehalte".
De nacht wordt doorgebracht in Razlog. Voor rustig te gaan eten in een plaatselijk restaurant, wordt echter de 77-002-4 voor de laatste keer vandaag gefotografeerd. Doordat de locomotief net naast een verlichtingspaal stopt, besluit uw webmaster om zijn foto te maken langs de donkere kant. Op het moment zelf is hij hier niet overdreven enthousiast over, maar eigenlijk zorgt de stoom- en rookontwikkeling van enkele lokale houtstoven wel voor de nodige extra sfeer. Dat hierdoor de stationschef in beeld kan worden gebracht, terwijl die het vertrekbevel geeft, is natuurlijk al helemaal mooi meegenomen.
° 14/03/18
De volgende dag begint alweer vroeg met de achtervolging van de 75-008 die een reizigerstrein van Dobrinishte naar Septemvri sleept. Tijdens de pauze in het stationnetje van Yakorudo is er voldoende tijd voor enkele opnames op statief. Toevallig lukt het om net als gisterenavond een foto te maken, net op het moment dat de stationschef het vertrekbevel geeft. Let zeker ook even op de twee fraaie UAZ 469 terreinwagens.
In Cherna Mesta hebben we de trein weer ingehaald. Omdat de lucht helemaal dichttrekt, lijkt het nog donkerder dan daarnet. Toch lukt het om een sfeeropname te maken, net op het moment dat de locomotief haar trein weer in beweging trekt.
We wagen ons aan een eerste lijnopname voor vandaag. Omdat het nog zo donker is, wordt gekozen voor een frontale opname vanop een brug over het spoor. Dit blijkt een schot in de roos: veel sproojesachtiger wordt het niet...
Hoog boven Smoleve schudden de engeltjes hun kussens uit. Het begint met andere woorden weer hard te sneeuwen wanneer de 77-008 met haar trein pauzeert aan deze kleine halte. Het blauwe uur is helaas voorbij, maar de sfeer blijft geweldig. Het bezoek aan deze sowieso al knappe spoorlijn wordt zo wel écht een schot in de roos :-)
In de buurt van Avramovo waagt uw webmaster zich opnieuw aan een lijnopname. Al een geluk dat de ruitenwissers van de locomotief het doen! Dankzij de stoomverwarming is het in de trein ook lekker warm, uw weblmaster voelt ondertussen smeltwater zijn schoenen insijpelen. Wat een hobby toch he...
Het station van Avramovo is met haar 1267m boven de zeespiegel het hoogstgelegen station van Bulgarije. Vlak na het vertrek begint de steile afdaling richting Septemvri, dat slechts op 238m hoogte ligt. Deze foto werd gemaakt vanaf de hoofdweg die boven een tunnel de spoorlijn kruist.
De houthakkers in de omgeving nemen noodgedwongen een pauze. Met al die sneeuw is het immers maar lastig werken voor hen... Uw webmaster maakt daar dankbaar gebruik van om deze fraaie IFA L60 naast de kant van de weg in Yundola te fotograferen.
Enkele uren later is het tijd voor een tegentrein van Septemvri naar Dobrinishte. Langs het bovenste deel van de lijn blijft de sneeuw liggen, maar een pak lager (nabij Velingrad) miezert het bij temperaturen net boven het vriespunt. Dan is de keuze snel gemaakt om die trein op te wachten nabij Avramovo. Mooi op tijd passeert de 77-009-9 uw webmaster.
Toegegeven: uw webmaster is niet vies van ensceneringen, maar deze Lada 2104 Station Wagon in Smolevo stond toch écht zo fraai onder de boom geparkeerd :-) Je zou het misschien niet meteen zeggen, maar uw webmaster staat gewoon op het perron van deze halte. Als u dat niet gelooft, kijk dan maar eens goed welke auto er vijf foto's hoger ook al onder de boom geparkeerd stond.
In Cherna Mesta bevindt zich vlak naast de spoorlijn een fraaie moskee. Dit is uiteraard een erg populair motief, uw webmaster rijdt dus wat vooruit met de auto om tijdig een heuvel te beklimmen en deze foto van de passerende trein te maken.
In Yurukovo wacht nog een pittigere klim, maar het uitzicht is méér dan de moeite waard. Uw webmaster zal later vandaag deze klim nog een tweede keer maken, om dan een foto te maken waarbij de zon 30° van voren staat. Die foto is echter minder sfeervol dan deze foto met een dreigende lucht op de achtergrond. Luxeproblemen: kiezen tussen twee leuke foto's ;-)
In Belitsa vraagt een geparkeerde Lada 1200 om wat aandacht. Eigenlijk is de 77-009-9 met haar reizigerstrein van Septemvri naar Dobrinishte maar een bijvangst.
De achtervolging gaat verder... Nog net op tijd wordt dit leuke fotopunt op enkele kilometers voor Razlog bereikt. Snel de auto uit spurten en prijsschieten maar!
Langzaamaan nadert de trein het eindpunt van de smalspoorlijn. We bevinden ons in Bansko, waar dit fraaie grondpostje een ideaal motief vormt voor de vertragende reizigerstrein.
De trein is wat te vroeg en blijft dus enkele minuten staan in Bansko. De treinbegeleider houdt nauwlettend het uur in de gaten. Genieten wanneer er zo'n leuke motieven spontaan en vlak voor je neus ontstaan. Zo'n momenten doen heel even al die keren vergeten dat het net niét lukte :-)
Drie foto's in één station. Het geeft aan hoe gemoedelijk alles zijn gangetje gaat. Hopelijk keert zich dat uiteindelijk niet tegen deze smalspoorlijn, want langs de hoofdweg die de spoorlijn grotendeels volgt, is de reistijd tussen begin- en eindpunt van de spoorlijn een pak korter. Rechts zie je de stoomlocomotief en de motorwagen die gisterenavond al werden gefotografeerd. Let zeker ook even op de klamp links naar het losspoor: hoewel dat er al ruim 15 jaar geen goederenvervoer meer plaatsvindt, wordt deze nog altijd netjes sneeuwvrij gemaakt.
Dobrinishte, terminus! Terwijl de reizigers nog uitstappen, wordt de 77-009-9 al losgekoppeld voor het omlopen. Seconden later klinkt het typische gerochel van de locomotief, gebouwd in de Roemeense "23 August"-fabriek. We zien de locomotief hier op het uitwijkspoor, terwijl de rangeerder de wissel al omlegt. Het personeel heeft plots erg veel haast. Zouden ze zin hebben in een pauze?
Een dik uur later wordt de terugrit naar Septemvri aangevat. Enkele kilometers buiten Dobrinishte wordt de trein opgewacht in een wel heel rauw aandoende omgeving. Op de achtergrond zie je enkele uitlopers van het Rhodopengebergte, waaraan de smalspoorlijn haar naam heeft ontleend.
Omdat de vorige trein nu wel voldoende werd gefotografeerd, wordt terug koers gezet richting Avramovo om daar de volgende trein van Septemvri richting Dobrinishte op te wachten. Mooi op tijd passeert de 75-008 het erg fraaie inrijsein van Avramovo, de ontsnappende stoom van de stoomverwarming maakt het plaatje compleet.
In Yakoruda is de trein ruimschoots ingehaald. Uw webmaster kiest er daarom voor om naar het inrijsein te wandelen. Hij had daar nog geen foto gemaakt, omdat het niet zo goed bereikbaar opgesteld staat. Het sein wordt niet tijdig getrokken, waardoor de trein uiteindelijk ruim vijf minuten moet wachten. Na het bedienen van het sein komt de trein in beweging, waarbij deze foto kan worden gemaakt.
Verderop langs de lijn breekt de zon volledig door. Dat is behoorlijk nefast voor de dikte van het sneeuwtapijt, maar het levert wel fraaie foto's op. In Guliyna Banya vindt uw webmaster dit fraaie punt, de keuze om de trein hier op te wachten, is bijzonder snel gemaakt.
Eerder vandaag zag uw webmaster het fraaie inrijsein van Razlog vanop een brug over de spoorlijn. Hij hoopte al op fraai avondlicht voor de laatste trein van de dag en ziehier... Met zo een knaller de dag afronden, mag voor uw webmaster iedere dag opnieuw. Goed gezind rijdt hij richting Pernik waar hij morgen een normaalspoorstoomtrein zal fotograferen. Hoewel ook dat fraaie foto's op zou leveren, passen die niet binnen deze reportage. Wie weet verschijnen die foto's later nog wel eens online.
° 16/03/18
Twee dagen later bevinden we ons weer opnieuw aan de Rhodopenspoorlijn. Aan de werkplaats van Septemvri is het fraai fotograferen, maar is het ook bijna altijd een kwestie van tijd voor iemand komt aangeven dat je hier niet mag fotograferen. Ach, deze foto van de 81-008-5 voor een set schrootwagens is toch alweer "in the pocket" voordat de bewaker zijn werk komt doen.
Zo dadelijk zal er een stoomtrein van Septemvri naar Velingrad en terug rijden. In afwachting van die rit worden al wat fotopunten gezocht. Ook de normale dieseltreinen rijden gewoon door en dus wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om aan deze tunnel in de buurt van het dorpje Marko Nikolov de 75-008 met een reizigerstrein van Dobrinishte naar Septemvri te fotograferen.
Doordat de stoomtrein bestaat uit de fraaie 609.76 en veel te moderne rijtuigen, besluit uw webmaster om de trein zodanig te fotograferen dat de rijtuigen niet in beeld komen. Daardoor kunnen er alternatieve foto's worden gemaakt, waar uw webmaster anders wellicht niet aan zou denken. Door met een wat lagere sluitertijd te spelen, ontstaat zo deze dynamische opname van de stomer die de overwegwachter bij Tsepina passeert.
Het inrijsein van Kostandovo vormt ook een erg leuke stek om de trein te fotograferen. Hoezo, moderne rijtuigen? De truuk met de buitenbocht kan soms wonderen doen...
In Kostandovo vindt een treinkruising plaats, daardoor kan de trein weer worden ingehaald om (wat een toeval...) nog een tweede buitenbochtfoto te maken. De trein rijdt bergaf, dus hard werken doet de locomotief hier niet. Gelukkig gooit de stoker toch net wat scheppen kolen op het vuur wat toch een leuke rookpluim oplevert. De trein zal nu redelijk snel Velingrad bereiken. Om die reden besluit uw webmaster zich weer enkele uren op het normale dieselverkeer te richten.
Eerder op de dag had uw webmaster zich vergaapt aan de schoonheid van dit fotopunt in de buurt van Dolene. Waarom was deze plek hem niet eerder opgevallen? Hoog tijd om daar een dieseltrein te fotograferen... De 75-008 met de middagtrein van Septemvri naar Dobrinishte is hiervoor uiterst geschikt: de zonnestand is immers perfect! De staalblauwe lucht doet de rest...
De stationschef in Kostandovo heeft er gelukkig niks op tegen om mee in beeld te worden genomen wanneer de 75-008 met haar trein arriveert. Wat is de Rhodopenlijn tot een fantastische plek om de hobby te beleven :-)
Eventjes geduld nog want het busje komt zo... Deze Chavdar C-51 lijkt best al wat jaren dienst achter de rug te hebben. Ook vandaag hobbelt ze weer trouw over deze zandweg in de buurt van het station van Dolene.
Enkele dagen nadat een reeks stoere winterfoto's konden worden gemaakt, lijkt de omgeving zich plotsklaps op te maken voor de lente. Soms kan het snel gaan! Minder snel vergaat het de reizigers in de trein van Dobrinishte naar Septemvri. Aan een gezapig tempo laat de treinbestuurder in de 75-006-7 zijn trein naar beneden rollen. De schapen trekken zich niet teveel aan van de passerende trein: het gras is toch ook zo lekker...
Zo rustig kan het leven zijn... Het stationnetje van Dolene ligt midden in de beboste heuvels. Toch is het er kraaknet! Terwijl de stationshond de boel bewaakt, is een van de personeelsleden bezig met het bureau van de stationschef te kuisen.
De 609.76 moet ook weer terug naar Septemvri natuurlijk. Deze rit gebeurt tender voor en ook weer met de moderne rijtuigen van daarstraks, niet ideaal voor conventionele treinfotografie. In het fraaie stationnetje van Tsepina liggen de kaarten anders: enkele spoorwegliefhebbers richtten hier een museum in. Een van hen, Ivan, poseert met veel plezier als stationschef op het perron tijdens een korte stilstand van de stoomtrein naar Septemvri.
Na het vertrek moet het blokboekje natuurlijk worden aangevuld. Dit doet Ivan dan ook met veel overgave!
Wat later staat er een verdwaalde reiziger (enkele jaren te laat?) aan het loket van het museum. Tijd om te demonsteren hoe de befaamde Edmonsonkaartjes worden gemaakt. Felicitaties aan de enthousiastelingen die dit museum opzetten: het ziet er écht fraai uit!
We ronden onze rondreis langs de Rhodopenlijn af in het depot van Septemvri. Na het nodige gegesticuleer kan uw webmaster de bewaker van het depot overtuigen dat hij geen foto's gaat nemen richting werkplaats, maar dat hij absoluut de 609.76 naast dit grondpostje wil fotograferen. Nog steeds met tegenzin stemt de bewaker uiteindelijk toe. Hij blijft de activiteiten van uw webmaster wel met argusogen in de gaten houden. Ach ja, de foto is gelukt en dat is wat uiteindelijk telt. Tijd om dit bezoek af te ronden, uw webmaster is bijzonder tevreden met de wel erg afwisselende foto's die hij tijdens dit bezoek kon nemen. Ja, soms zit echt alles mee!
Index