Spoorwegnostalgie

Winterse stoom in Tsjechië

Al een tijdje wilde uw webmaster wel eens een stoomtrein in Tsjechië fotograferen. Dit ex-Oostblokland bezit immers nog een aantal leuke spoorlijnen en de grotere voormalig Tsjechoslovakische stoomlocomotieven spreken erg tot de verbeelding. Toen op 14 en 15 februari 2009 door plandampf-team Lorie een rit met locomotief 556.0506 met goederenwagens aangeboden werd, moest uw webmaster dan ook niet lang nadenken. Kameraad Lars zag dit plan ook helemaal zitten en dus schreven we ons in voor een korte maar hevige stoomtreinjacht. De rit zelf was redelijk eenvoudig qua opzet: 's zaterdags reed de trein met een set goederenwagens van Horazdovice naar Domažlice, 's zondags legde de trein het traject in de andere richting af met een andere set wagens.

's Vrijdags voorafgaand aan de rit moest uw webmaster gelukkig geen les geven, maar 's maandags moest hij wel om half negen aan het werk. Het was dus een wat nipt bemeten weekend, maar mits de nodige planning lukte het toch. Door donderdagnamiddag te vertrekken en afwisselend te rijden, kon rond middernacht Klatovy, onze uitvalsbasis, bereikt worden. De vrijdag werd vooral benut om fotopunten te zoeken (en hier en daar een dieseltrein te fotograferen, zie Diesels in Tsjechië), maar zaterdag en zondag stonden praktisch volledig in teken van de 556.0506. Na de laatste foto te hebben gemaakt op zondagnamiddag werd direct naar België teruggekeerd, waar we om half twee 's nachts arriveerden. Van een kort maar krachtig fotografeerweekendje gesproken!

In de ochtend van Valentijsdag 2009 staat in het station van Horažd'ovice Predmestí de 556.0506 klaar met haar goederentrein naar Domažlice. De loc is er helemaal klaar voor en enkele sneeuwvlokjes zullen haar natuurlijk niet tegenhouden. Nog eventjes en ze mag die vervelende bovenleiding achter zich laten.

De bewoners van deze overwegwoning te Cepice worden hard wakker geschud als de 556.0506 plots met haar goederentrein voorbijraast. Laat u trouwens niet misleiden door de schijnbaar goed ijsvrij gemaakte weg: rijden in de sneeuw is in Tsjechië een zware uitdaging… Een stoomtrein achtervolgen terwijl je continu op je hoede moet zijn om niet te gaan slippen is dan uiteraard geen evidentie.

Te Mokrosuky bevindt zich deze prachtige S-bocht. Terwijl links buiten beeld een hele karavaan achtervolgers passeert genieten we toch liever van de 556.0506 die duidelijk goed in vorm is. Leuk trouwens om op dit punt enkele Nederlandse spoorwegliefhebbers tegen te komen die we jaren daarvoor ook al in Polen ontmoet hebben.

Te Kolinec moet onze fototrein even aan de kant voor een normale reizigerstrein. Eenmaal dat het baanvak weer vrij is, mag de 556.0506 weer tonen wat ze waard is. Met een mooie rookpluim passeert ze dit kleine overwegje, terwijl ze het dorp letterlijk achter zich laat.

Ronduit subliem is dit schijnvertrek in Nemilkov… De zon, het prachtige stationsgebouw en natuurlijk de prachtige stomer zorgen voor een uniek spektakel. U mag uw webmaster trouwens op zijn woord geloven dat de tegen de bomen weergalmende cilinderslagen een streling voor het oor zijn.

Wat later bevinden we ons te Rohozno, als we de 556.0506 weer tegenkomen aan deze wat vervallen wachterswoning. De loc heeft net een verse voorraad water gekregen te Klatovy en is ondertussen aan het tweede deel van de reis tussen Horažd'ovice Predmestí en Domažlice begonnen.

Te Loucim is het mogelijk de 556.0506 van op grote afstand te fotograferen, een kans die uw webmaster uiteraard niet onbenut laat. We krijgen zo dit prachtige zicht op de vallei terwijl de stomer hard haar best doet om de trein naar boven te slepen. Dadelijk zal de trein vlakbij uw webmaster passeren maar vooraleer het zo ver is moet de loc nog een groot hoogteverschil overwinnen.

Om dit hoogteverschil te overwinnen kronkelt de spoorlijn zich een baan omhoog. Van op hetzelfde punt krijgen we dan ook dit tweede zicht op dezelfde trein, net voordat de eerste huizen van Loucim bereikt worden.

Enkele kilometers verderop bereiken we nog net op tijd dit fotopunt te Smržovice. Op dit deel van de lijn bevinden zich enkele prachtige boogviaducten en daar de stomer niet op fotograferen zou gewoon misdadig zijn.

Het grootste boogviaduct op de spoorlijn Horažd'ovice Predmestí - Domažlice bevindt zich te Smolov. Op deze foto steekt de 556.0506 dit viaduct over bij het naderen van haar bestemming. De hele scène kleurt rood door de laagstaande zon, hetgeen de sfeer er enkel maar op verbetert.

Na haar goederenwagens te hebben achtergelaten in Domažlice rijdt de 556.0506 naar Plzen om van verse kolen en water te worden voorzien. Ietsje later mag de 556.0506 nog even poseren op de draaischijf voor de ringloods. De kenners zien direct dat de loc klaar staat om vooruit te rijden, toch zal de bemanning nog even geduld moeten hebben want het legertje fotografen is nog druk bezig met de loc lans alle kanten te fotograferen.

Langs de andere kant krijgt de scène een dramatisch tintje mee doordat de rook helemaal wit kleurt dankzij de felle verlichting die zich aan de andere kant van de loc bevindt. Met deze opname ronden we ook meteen deze drukke dag af. Tijd om eindelijk iets te gaan eten en ons hotel in Klatovy op te zoeken.

De tweede dag van dit fotoweekend begint in Smolov, aan het mooie viaduct waar we gisteren ook al stonden. Vandaag rijdt de 556.0506 met een andere set goederenwagens in de tegenrichting, dus van Domažlice naar Horažd'ovice Predmestí. Op de achtergrond blijft nog wat ochtendnevel boven de heuvels hangen, ja het is fris op deze zondagmorgen.

Wat verderop,te Hluboka, bevindt zich een lange rechte helling. Op deze helling kunnen we de trein van ver zien (en horen!) naderen, een streling voor oog en oor. Met het grootste deel van de helling achter zich passeert de 556.0506 hier enkele fotografen die eventjes de koude vergeten als ze deze opnames kunnen maken.

Te Loucim bevindt zich een scherpe bocht net voorbij het dorp, dit is uiteraard een ideaal decor voor een schijnvertrek. Recht uit een sprookje lijkt deze scène te komen als de optrekkende 556.0506 even de zondagse hoogmis verstoort en het besneeuwde dorpje achter zich laat.

Enkele kilometers verderop rijdt de trein het station Pocinovice binnen. De zon weet niet goed of ze nu wel of niet door de wolken heen zal breken als de 556.0506 de grote goederenloods passeert.

Na een kruising met een reizigerstrein kan de stomer zijn weg vervolgen. Net zoals in België op kleine stations vroeger, wordt de uitrit beveiligd met slechts 1 sein voor beide sporen. Interessant is wel dat dit een relatief nieuw mechanisch sein is. Blijkbaar mogen de mechanische seinen op deze lijn nog even dienst blijven doen?

Te Dubová Lhota heeft de trein haar volle snelheid bereikt en gaat het volle vaart richting Klatovy. Onze 556.0506 heeft immers dorst en daar zal ze van vers water worden voorzien. Het begeleiderswagentje en de set zelflossers doen het alleszins bijzonder goed achter de stomer, dit verdient een pluim voor de organisatoren!

Ondertussen heeft de stomer haar dorst gelest te Klatovy en mag ze doorrijden naar Horažd'ovice Predmestí. Te Luby u. Klatovy ontmoeten we haar weer als ze deze overwegwoning passeert. De rode ster pronkt ondertussen fier op de rookkast zoals dat ook in het Sovjettijdperk het geval was, alsof er in al die jaren niets veranderd is.

Een van de mooiste motieven op de lijn vinden we in Kozi. Luid fluitend passeert de loc een hele horde fotografen net voordat ze het station binnenrijdt. Uw webmaster vraagt zich ondertussen af of het kleine overweggetje rechts in beeld zo vaak gebruikt wordt dat er echt slagbomen nodig zijn.

Te Nemilkov bevindt zich een bocht van 180° aan het einde van een steile klim. De 556.0506 moet dan ook hard haar best doen om haar trein het station binnen te slepen. Echt alles klopt aan deze foto: het mechanische sein, het oude overwegje met gong, de telegraafmasten en natuurlijk… stoomtractie!

Na de fotografen de tijd te hebben gegeven om van positie te veranderen, vervolgt de 556.0506 haar weg naar Horažd'ovice Predmestí. We zien de trein een laatste maal bij de uitrit van Nemilkov terwijl de loc hard haar best doet. Ze moet immers vanuit stilstand vertrekken op een helling, een mooie afronder van uw webmaster's eerste stoomtreinachtervolging in Tsjechië.